Kronograf Skalaları Nasıl Okunur

Bir kronograftaki üç klasik skala üç ayrı işi ölçer ve hesap her zaman merkez kronograf ibresiyle yapılır. Takimetre, bilinen bir mesafeyi geçme süresinden ortalama hızı verir. Telemetre, görülen bir olayın sesinin geliş süresinden uzaklığı gösterir. Pulsometre ise sayılan birkaç kalp atışından dakikadaki nabzı doğrudan okur.
Öne çıkanlar
- Üç klasik skala vardır ve çoğu kronografta yalnızca biri bulunur, çoğunlukla takimetre.
- Takimetre, bilinen bir mesafeyi geçme süresinden ortalama hızı verir; mesafe bir birim, süre 60 saniyenin altında olmalı.
- Telemetre, ışık ile sesin gelişi arasındaki süreyle uzaklığı gösterir; nadir bir skaladır.
- Pulsometre, sayılan birkaç atıştan dakikadaki nabzı doğrudan verir; çok az modelde bulunur.
- Bir saatin skalasını en kesin şekilde kadran kenarındaki yazıyı okuyarak anlarsınız.
Skala nedir ve neden var
Bir kronograf sayaçlarıyla süre ölçer, skala ise o süreyi başka bir birime çevirir. Yani skala matematiksel bir kestirme yoludur: kronograf saniyeyi sayar, kadranın kenarındaki ya da bezeldeki basılı halka o saniyeyi hıza, mesafeye veya nabza dönüştürür. Üç klasik skala vardır ve çoğu kronografta bunlardan yalnızca biri bulunur, genellikle takimetre.
Önemli bir nokta: skala hesabı her zaman merkez kronograf saniye ibresi ile yapılır, normal saniye ibresiyle değil. Sayacı başlatırsınız, durdurursunuz ve ibrenin durduğu rakamı okursunuz.
Takimetre, bilinen mesafede hız
Takimetre ortalama hızı ölçer ve en yaygın skaladır. Kadranın kenarında ya da bezelde 60'tan başlayıp saat yönünde gittikçe büyüyen rakamlara doğru ilerleyen bir ölçektir, çünkü daha kısa bir süre daha yüksek bir hız demektir.
Örnek: Bir kilometre tabelasını geçerken sayacı başlatın, bir sonraki kilometre tabelasında durdurun. Diyelim ibre 40 saniyede durdu. Takimetrede 40 saniyenin hizasındaki rakam 90'dır. Demek ki saatte 90 birim, yani 90 km hızla gidiyorsunuz. Kural sabittir: mesafe bir birim olmalı ve süre 60 saniyenin altında kalmalı.
Günlük kullanımda çoğu kronografın taşıdığı skala budur. Önerdiğim üç saatin ikisi, iki Seiko, bu sınıfa girer. Seiko Kronograf, Mavi Kadran temiz bir kuvars kronograftır ve takimetre halkasının yanı sıra net okunan bir kadrana sahiptir: Seiko Kronograf ürün sayfası. Daha parlak, metalik bir görünüm isteyen Seiko Coutura'ya bakabilir; o da takimetre taşır: Seiko Coutura ürün sayfası. İlk kronografını arayan, büyük ve kolay okunan tali kadranlar isteyen biri için Fossil Grant rahat bir başlangıçtır, ancak o basılı bir skala taşımayan, romen rakamlı sade bir kronograftır: Fossil Grant ürün sayfası.
Telemetre, görülen olaya uzaklık
Telemetre bir olayın ne kadar uzakta olduğunu sesin geliş süresinden hesaplar. Mantık basit: ışığı anında görürsünüz ama sesi sesin hızıyla, yaklaşık saniyede 343 metreyle gelir.
Örnek: Şimşeği gördüğünüz an sayacı başlatın, gök gürültüsünü duyduğunuz an durdurun. İbre 5 saniyede durduysa telemetre size yaklaşık 1,7 kilometre gösterir. Eskiden topçu ve gözlem subayları bunu kullanırdı. Bugün telemetre skalası nadirdir; çoğunlukla askeri esinli ya da klasik pilot kronograflarında bulunur. Yukarıdaki üç saat telemetre taşımaz, bu yüzden onları telemetre için değil takimetre ve günlük kullanım için öneriyorum.
Pulsometre, sayılan atıştan nabız
Pulsometre doktorlar için tasarlanmış bir skaladır. Üzerinde "15 atış için kalibre" gibi bir not yazar.
Örnek: Sayacı başlatıp hastanın nabzını saymaya başlarsınız; 15. atışta durdurursunuz. İbrenin durduğu yerdeki rakam doğrudan dakikadaki nabızdır, hiçbir çarpma işlemi gerekmez. Pulsometre, hekim kronograflarının bir mirasıdır ve günümüzde çok az modelde bulunur. Bu da yukarıdaki üç saatte yoktur.
Hangi saat hangi skalayı gerçekten taşır
- Takimetre en yaygın olanıdır ve günlük bir kronografta bulma ihtimaliniz en yüksek skaladır.
- Telemetre ile pulsometre uzmanlık skalalarıdır; çoğunlukla askeri ya da hekim esinli özel modellerde görülür.
- Bir saatin hangi skalayı taşıdığını en kesin olarak kadranın kenarındaki yazıyı okuyarak anlarsınız: "tachymetre", "telemetre" ya da "pulsations".
Kronografın temel kullanımını hatırlamak isterseniz bir kronograf nasıl okunur rehberime bakın. Hangi modeli alacağınıza karar veriyorsanız en iyi kronograf saatler listesi iyi bir başlangıçtır, Seiko tarafını merak ediyorsanız en iyi Seiko saatler yazımı okuyun.
Teknik özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Takimetre | Bilinen mesafede ortalama hız |
| Telemetre | Işık ve ses arasındaki süreyle uzaklık |
| Pulsometre | Sayılan atıştan dakikadaki nabız |
| Okuma ibresi | Merkez kronograf saniye ibresi |
Artıları
- Her skala için tek tek işleyen, sayılarla anlatılmış somut bir örnek var.
- Hangi saatin gerçekte hangi skalayı taşıdığı konusunda dürüst, abartısız bir ayrım yapılıyor.
- Takimetre, telemetre ve pulsometre mantığı ezber gerektirmeden anlaşılır hale geliyor.
Eksileri
- Telemetre ve pulsometre günlük hayatta nadiren işe yarar, daha çok bilgi amaçlıdır.
- Önerilen üç saatin ikisi takimetre sınıfındadır, Fossil Grant basılı skala taşımaz; telemetre ya da pulsometre arayan başka modele bakmalı.
- Skala okuma her zaman merkez kronograf ibresini gerektirir, bu da küçük bir alışkanlık ister.
Sonuç
Çoğu kişinin pratikte kullanacağı tek skala takimetredir ve günlük bir kronografta bulacağınız da odur. Eğer okuduğunuz mantığı uygulamak için temiz, net okunan bir kronograf istiyorsanız Seiko Kronograf, Mavi Kadran dengeli bir başlangıçtır; telemetre veya pulsometre ise meraktan öteye nadiren geçer.
Önerdiğimiz saatler
Sıkça sorulan sorular
Takimetre ile saatte hızı nasıl hesaplarım?
Bilinen bir birim mesafenin başında sayacı başlatın, sonunda durdurun. İbrenin durduğu saniyenin hizasındaki takimetre rakamı, saatteki ortalama hızınızdır. Tek koşul, geçiş süresinin 60 saniyenin altında kalmasıdır.
Telemetre ile pulsometre arasındaki fark nedir?
Telemetre uzaklık ölçer: bir olayı gördüğünüz an başlatıp sesini duyduğunuzda durdurursunuz, skala mesafeyi gösterir. Pulsometre ise nabız ölçer: sayacı nabızla başlatıp belirtilen atış sayısında durdurursunuz, skala dakikadaki kalp atışını verir. İkisi de nadir skalalardır.
Önerdiğiniz saatlerde telemetre veya pulsometre var mı?
Hayır. Seiko Kronograf ve Seiko Coutura takimetre taşıyan günlük kronograflardır, Fossil Grant ise basılı skala taşımayan romen rakamlı sade bir kronograftır; hiçbiri telemetre ya da pulsometre taşımaz. Telemetre genelde askeri esinli ya da pilot kronograflarda, pulsometre ise eski hekim kronograflarında bulunur.

Yazar hakkında
Serdar D.Saat Editörü
Profili görSerdar D., BraveryWatch'ın editörü. İyi bir saatin yalnızca pahalı değil, doğru olması gerektiğine inanıyor. Detaylara fazlasıyla takılan, ama bunu okuması keyifli bir dile çeviren biri. Saatlere gerçekten değer veren birinin gözünden, rahat ve işe yarar tavsiyelerde bulunuyor.
