Telemetre
Telemetre, bir kronografın kadranına ya da kenarına basılı sabit bir ölçektir ve hem gördüğünüz hem de duyduğunuz bir olaya olan uzaklığı sesin gecikmesinden hesaplar. Bir şimşeği görünce kronografı başlatır, gök gürültüsünü duyunca durdurursunuz, saniye ibresinin gösterdiği değer mesafeyi verir. Tek başına çalışmaz, bir kronografa ihtiyaç duyar.
Bir bakışta
- Ölçek türü
- Sabit, kronografa bağlı
- Ölçtüğü
- Görülüp duyulan olaya uzaklık
- Dayanağı
- Sesin havadaki hızı (yaklaşık 343 m/s)
Telemetre yeni bir mekanizma değildir, sesin havadaki hızına dayanan sabit bir hesap çizelgesidir. Işık size anında ulaşır, ses ise saniyede yaklaşık 343 metre yol aldığı için geç gelir, ölçek bu gecikmeyi doğrudan mesafeye çevirir, böylece kafadan çarpma yapmanıza gerek kalmaz.
Nasıl okunur
Kullanım üç adıma iner ve hepsi flaş ile ses arasındaki boşluğu zamanlamaya dayanır:
- Başlat: olayı gördüğünüz anda, örneğin şimşek çaktığında kronografı çalıştırın
- Durdur: sesi duyduğunuz anda, örneğin gök gürültüsünde durdurun
- Oku: saniye ibresinin telemetre ölçeğinde gösterdiği sayı, olaya olan uzaklıktır
Bu yüzden telemetre bir kronograf olmadan işe yaramaz, ölçek yalnızca çalışan bir saniye ibresini mesafeye çevirir.
Nerede bulunur
Çoğunlukla kadranın dış halkasına basılır ve ayrı bir tali kadran yerine ana saniye ibresiyle çalışır. Zaman ölçen diğer komplikasyonlar arasında en askeri ve meteorolojik geçmişe sahip ölçektir; tarihsel olarak topçu atışına veya yaklaşan fırtınaya olan uzaklığı tahmin etmek için kullanılmıştır.
Bu ölçeği taşıyan kronograf örnekleri için En İyi Kronograf Saatler rehberine bakabilirsiniz.
Örnekler
Bir fırtına sırasında şimşeği görür görmez kronografı başlatır, gök gürültüsünü duyunca durdurursunuz; saniye ibresinin telemetre ölçeğinde durduğu nokta, fırtınanın size yaklaşık kaç kilometre uzakta olduğunu doğrudan gösterir.
Karşılaştırma
Telemetre ve taşimetre ölçekleri aynı saniye ibresinden farklı şeyler okur.
| Seçenek A | Seçenek B | Notlar |
|---|---|---|
| Telemetre ölçeği | Taşimetre ölçeği | Telemetre, flaş ile ses arasındaki gecikmeden uzaklığı okur, örneğin şimşekten gök gürültüsüne; taşimetre ise bilinen bir mesafede ortalama hızı okur. İkisi de kronografa bağlıdır ama tersine sorular yanıtlar. |
İlgili terimler
Sıkça sorulan sorular
Telemetre kullanmak için kronograf şart mı?
Evet, telemetre yalnızca çalışan bir saniye ibresini mesafeye çevirir, kendi başına bir şey ölçmez. Olayı gördüğünüz an kronografı başlatır, sesini duyduğunuz an durdurursunuz, ardından saniye ibresinin ölçek üzerinde gösterdiği uzaklığı okursunuz.
Telemetre ile taşimetre arasındaki fark nedir?
Telemetre, gördüğünüz ve duyduğunuz bir olaya olan uzaklığı sesin gecikmesinden okur, taşimetre ise bilinen bir mesafede ortalama hızı okur. İkisi de aynı saniye ibresine ve kronografa dayanır, ancak biri mesafe biri hız sorusunu yanıtlar.
Telemetre ölçeği hangi birimle mesafe gösterir?
Telemetre ölçeği genellikle kilometre cinsinden derecelenir, çünkü ses havada yaklaşık saniyede 343 metre yol alır, yani bir kilometreyi yaklaşık üç saniyede kateder. Mil derecelenmiş eski ölçekler de bulunur; hangi birimi gösterdiği kadrana basılı işaretten anlaşılır.