Köprü (Mekanizma)
Köprü, ana platinin üzerine vidalanan ve çarkların ile balansın üst yataklarını yerinde tutan metal bir çubuktur. Bir uçtan değil iki uçtan sabitlenir, böylece dişlilerin pivotlarını iki nokta arasında askıda tutar. Mekanik bir kalibrenin görünür mimarisini ve karakterini büyük ölçüde köprüler belirler.
Bir bakışta
- Bileşen türü
- Üst yatakları taşıyan metal köprü
- İki uçtan sabitlenir
- Ana platine genellikle iki noktadan vidalanır
- Yaygın türleri
- Çark, barilet ve balans köprüsü
Bir mekanik kalibrede her çark iki uçtan yataklanır: alt pivotu ana platinde, üst pivotu ise bir köprünün altında oturur. Köprü, çarkın dönerken yana kaçmasını engelleyen, pivotu sabit ve hizalı tutan taşıyıcı yapıdır. Köprüler olmadan dişli treni ayakta duramaz.
Köprü ne yapar
Köprü, balansın ve dişli treninin üst yataklarını ana platin üzerinde belirli bir yükseklikte askıda tutar. Yatak deliklerine genellikle taşlar yerleştirilir, böylece sürtünme ve aşınma azalır. Bir kalibrede çoğu zaman birden fazla köprü bulunur:
- Çark köprüsü: dişli trenindeki çarkların (genellikle orta, üçüncü ve dördüncü çarkın) üst pivotlarını taşır
- Barilet köprüsü: yay tamburunun üst yatağını tutar
- Balans köprüsü: balans çarkının üst pivotunu taşır
Köprülerin biçimi, pahı ve yüzey işlemesi bir kalibrenin imzasıdır.
Görünür mimari ve iskelet saatler
Sergi arkalı saatlerde gördüğünüz desen büyük ölçüde köprülerin yerleşiminden doğar. İskelet saatlerde köprüler oyularak inceltilir, geriye yalnızca pivotları tutan ince çubuklar kalır ve mekanizma açıkça görünür. Köprüler ana platine vidalanır; bu ikili, kalibrenin iskeletini oluşturur. Japon kalibrelerinin sade ve sağlam köprü tasarımı için en iyi japon saatleri rehberine bakabilirsiniz.
Örnekler
Sergi arkalı bir saatte balans köprüsünü kolayca görebilirsiniz: balans çarkının üzerinden uzanan, iki uçtan vidalanmış metal çubuk odur. Sade işlenmiş bir köprü bile, kalibrenin düzenini ve dengesini ele veren ilk ayrıntıdır.
Bu saati inceleBir köprüyü tanımanın pratik yolu, çubuğun iki ucundaki vidalara bakmaktır. Yalnızca tek uçtan sabitlenmiş bir parça köprü değil, balans köşesi gibi konsol bir mesnettir.
Karşılaştırma
Köprü ile balans köşesi (kloben) sık karıştırılır, oysa aradaki fark sabitleme biçimindedir.
| Seçenek A | Seçenek B | Notlar |
|---|---|---|
| Köprü | Balans köşesi (kloben) | Köprü iki uçtan vidalanır ve pivotu iki nokta arasında askıda tutar; balans köşesi yalnızca tek uçtan sabitlenen konsol bir parçadır ve serbest ucundan balansın üst pivotunu taşır. İkisi de aynı işi görür, biri çift mesnetli, diğeri tek mesnetlidir. |
İlgili terimler
Bu özelliği taşıyan saatler
Sıkça sorulan sorular
Saat köprüsü tam olarak ne işe yarar?
Köprü, çarkların ve balansın üst pivotlarını ana platin üzerinde sabit yükseklikte tutar. Alt pivot platinde, üst pivot köprünün altında oturur; böylece her çark iki uçtan yataklanır ve dönerken hizasını korur. Köprüler olmadan dişli treni ayakta duramaz.
Köprü ile balans köşesi (kloben) arasındaki fark nedir?
Fark sabitleme biçimindedir. Köprü iki uçtan vidalanır ve pivotu iki nokta arasında askıda tutar. Balans köşesi ise yalnızca tek uçtan sabitlenen, konsol gibi uzanan bir parçadır ve serbest ucundan balansın üst pivotunu taşır. İkisi de üst yatağı taşır, biri çift, diğeri tek mesnetlidir.
İskelet saatlerde köprüler neden bu kadar belirgindir?
Çünkü bir iskelet saatte ana plati ve köprüler oyularak inceltilir, geriye yalnızca pivotları tutan ince çubuklar kalır. Mekanizmanın görünür deseni büyük ölçüde köprülerin biçiminden ve yerleşiminden doğar, bu yüzden köprü tasarımı saatin karakterini doğrudan belirler.