Regülaj (gidiş ayarı)
Regülaj, mekanik bir saatin gidişatını gerçek zamana yaklaştırmak için yapılan ince ayardır. Saatçi, regülaj kolunu çok az oynatarak balans yayının etkin uzunluğunu değiştirir; bu da salınımın hızını etkiler ve saatin günde kaç saniye ileri ya da geri gittiğini azaltır. Genelde uzmanlık ister.
Bir bakışta
- Yapan
- Genellikle saatçi
- Ayar parçası
- Regülaj kolu (rücker)
- Ölçüm aracı
- Zaman makinesi (timegrapher)
Bir mekanik saatin hızı, balans çarkının ne kadar hızlı salındığına bağlıdır. Regülaj, bu salınım hızını ince ayarla değiştirip günlük sapmayı küçültme işidir, yani saatin tamamen sökülmesini gerektirmez.
Nasıl çalışır
Balans yayının üzerinde duran bir regülaj kolu vardır. Bu kol yayın etkin uzunluğunu belirler ve balans köprüsü çoğunlukla yönü gösteren İngilizce F (fast, yani hızlı) ve S (slow, yani yavaş) harfleriyle işaretlidir:
- Hızlı yöne (F): etkin yay kısalır, salınım hızlanır, saat ileri gider
- Yavaş yöne (S): etkin yay uzar, salınım yavaşlar, saat geri kalır
Saatçi, bir zaman makinesinde (timegrapher) sapmayı ölçer, kolu çok az oynatır ve sonucu tekrar kontrol eder. Doğru sonuç çoğu zaman farklı pozisyonlarda (gidiş sapması) denge kurmayı gerektirir.
Ne zaman gerekir
Yeni bir saat zamanla biraz kayabilir ya da darbe sonrası gidişatı bozulabilir. Regülaj genellikle bakım sırasında, tam servis ile birlikte yapılır. Otomatik bir mekanik saatin gidişatına dair pratik bir örnek için Orient Mako 3 incelememize göz atabilirsiniz.
Örnekler
Günde birkaç saniye ileri giden bir otomatik saat, saatçide regülaj koluyla birkaç dakikada gerçek zamana yaklaştırılabilir; bu, saatin tamamen sökülmesinden çok daha küçük bir müdahaledir.
Bu saati inceleBir darbeden sonra balans yayı yapışıp saat aniden çok hızlanırsa, saatçi önce sorunu giderir, ardından gidişatı yeniden regüle eder.
Karşılaştırma
Regülaj ile servis sık karıştırılır ama farklı işlerdir.
| Seçenek A | Seçenek B | Notlar |
|---|---|---|
| Regülaj (gidiş ayarı) | Tam servis | Regülaj sadece hızı ince ayarlar; servis hareketi söker, temizler, yağlar ve sonunda yine regüle eder. |
İlgili terimler
Bu özelliği taşıyan saatler
Sıkça sorulan sorular
Saat regülajını evde kendim yapabilir miyim?
Genellikle önerilmez. Regülaj kolu çok küçüktür ve minik bir oynama bile gidişatı bozabilir, balans yayına dokunursanız kalıcı hasar verebilirsiniz. Doğru sonuç için bir zaman makinesi gerekir, bu yüzden iş genelde saatçiye bırakılır.
Regülaj saatimi tam doğru mu yapar?
Hayır, mekanik bir saat tam doğru çalışmaz. Regülaj günlük sapmayı, çoğu saatte birkaç saniyeye kadar küçültür ve farklı pozisyonlarda dengeyi iyileştirir, ama sıcaklık ve kullanım gidişatı yine de bir miktar etkiler.
Saatimi ne sıklıkla regüle ettirmem gerekir?
Sabit kalan bir saatin sürekli regülaja ihtiyacı yoktur. Çoğu zaman yalnızca gidişat belirgin biçimde kaydığında veya tam servis sırasında yapılır. Saatiniz aniden çok ileri ya da geri gitmeye başladıysa, bir saatçiye kontrol ettirmek mantıklıdır.