Eşapman Çarkı
Eşapman çarkı, çark dizisinin sonundaki dişli çarktır. Palet çatalı bu çarkı her tıkta kilitleyip serbest bırakır, böylece zembereğin kesintisiz gücünü ibreleri süren düzenli adımlara çevirir. Bu küçük çark olmasa saat birkaç saniyede boşalırdı; o yüzden mekanik bir saatte zaman tutmanın kapısı sayılır.
Bir bakışta
- Çark dizisindeki yeri
- Son çark, eşapmana bağlanır
- Eşleştiği parça
- Palet çatalı
- Görevi
- Gücü düzenli adımlara böler
Zemberek gevşedikçe çark dizisi boyunca kesintisiz bir güç akar. Bu akış olduğu gibi ibrelere ulaşsa saat birkaç saniyede boşalırdı. Eşapman çarkı bu akışı durdurup salıveren noktadır: her tıkta enerjiyi ölçülü adımlara böler.
Eşapman içindeki rolü
Eşapman çarkı tek başına çalışmaz, eşapman düzeneğinin üç parçasından biridir. Palet çatalı çarkın dişlerine sırayla girip çıkar, çark da çatalı dürter ve denge çarkını besler.
- Kilitleme: çatalın bir paleti çark dişini tutar, çark durur
- Bırakma: denge salınımı çatalı çevirir, diş serbest kalır, çark bir adım ilerler
- İtki: çark dişi çatala küçük bir itme verir, salınım sürer
Duyduğunuz tıklama sesi tam da bu kilit bırak döngüsüdür.
Neden zaman tutmanın kapısı
Eşapman çarkı, çark dizisinden gelen düzensiz gücü saymaya elverişli eşit parçalara böler. Aynı mantık birçok Japon kalibresinde de görülür; arka planı için En İyi Japon Saatleri rehberine bakabilirsiniz.
Örnekler
Mekanik bir Seiko 5 Sports'u kulağınıza tuttuğunuzda duyduğunuz tıkırtı, eşapman çarkının palet çatalı tarafından saniyede birçok kez kilitlenip bırakılmasıdır.
Bu saati inceleOtomatik bir dalış saatinde, örneğin Orient Mako 3'te, kadranın arkasında çalışan kalibre gücünü ibrelere işte bu eşapman çarkı üzerinden iletir.
Bu saati incele
Karşılaştırma
Eşapman çarkı ile palet çatalı çok yakın çalışır ama farklı işler yapar.
| Seçenek A | Seçenek B | Notlar |
|---|---|---|
| Eşapman çarkı | Palet çatalı | Çark, çark dizisinden gücü taşır ve döner; çatal o çarkı kilitleyip bırakarak salınımı yönetir. |
İlgili terimler
Bu özelliği taşıyan saatler
Sıkça sorulan sorular
Eşapman çarkı ne işe yarar?
Eşapman çarkı, zembereğin kesintisiz gücünü düzenli adımlara böler. Palet çatalı onu her tıkta kilitleyip bırakır, böylece çark dizisi tek seferde boşalmaz ve ibreler sabit bir hızda ilerler.
Eşapman çarkı ile eşapman aynı şey mi?
Hayır. Eşapman; çarkı, palet çatalını ve denge çarkını birlikte kapsayan düzenektir. Eşapman çarkı ise bu düzeneğin yalnızca bir parçasıdır, çark dizisinden gelen gücü çatala ileten dişli çarktır.
Eşapman çarkı saatin tıklama sesini mi çıkarır?
Evet. Duyduğunuz tıklama, palet çatalının eşapman çarkının dişlerini kilitleyip bırakmasıyla oluşur. Bu döngü saniyede birçok kez tekrarlanır ve mekanik bir saatin tanıdık sesini verir.